Drukkerij en uitgeverij Juten Populair

In Drukkerijen en kranten 07 Drukkerijen en kranten, Juten 702

Dit briefhoofd was in 1902 een weergave van de producten, die Jan A. G. Juten met zijn broers aanboden.

Vanaf 1 januari 1894 werd het geschiedkundige blad Taxandria uitgegeven, terwijl pas in 1895 de drukkerij werd opgericht. Daarmee verscheen ook de krant De Avondster in Bergen op Zoom. Het allereerste nummer werd op 13 oktober 1895 uitgebracht met een oplage van 9600 exemplaren. De oplage werd eind van de maand gecorrigeerd naar 6000 stuks.

In het openbare en bedrijfsleven van Bergen op Zoom nam deze drukkerij / uitgeverij een vooraanstaande plaats in. Groot en klein drukwerk, alsmede uitgifte van prachtige boekwerken op religieus en geschiedkundig gebied maakten in korte tijd hun naam regionaal en landelijk bekend.

De gebroeders Juten waren vindingrijk en alert. Zo werd de nieuwe Algemene Politieverordening van 1896 ontdoken door de colporteurs van hun krant alternatieve berichten te laten omroepen. Het omroepen van de echte krantenberichten mocht namelijk niet meer.
Ook met de clerus was er al snel irritatie over en weer, omdat zij als katholieke krant hun eigen weg gingen, ook met betrekking tot de politieke arena.

Mede door de principes van de Jutens waren er geregeld rechtszaken over wel of geen gedane uitspraken. Ook werden de redacteuren wel eens gegijzeld, omdat zij een bron niet bekend wilden maken.

De drukkerij werd in 1913 en 1916 getroffen door een staking omdat zij loonafspraken niet nakwamen( 1913) en omdat zij overhoop lagen met de grafische bond ( 1916).

De gebroeders Juten toonden zich een energieke familie, veelzijdig en maatschappelijk erg betrokken en actief. In 1902 werd de V.O.F Gebr. Juten opgericht, Daaronder vielen de drukkerij, de zoutziederij, de zeepfabriek, de krant de Avondster en later de koperfabriek Cuprum onder. Deze bedrijfsvorm werd in 1908 omgezet in een NV.

Met een gratis verzekeringspolis voor ongelukken trachtte men in 1913 het aantal abonnees op te krikken en ook richtten zij in 1927 een nieuwe, eigen brandverzekering op: de mij. Bergen op Zoom.

Speciale kop de Avondster Kerstmis 1934 getekend door Louis Weijts

Voor de Bergenaar was het meest aansprekende gedeelte van al die activiteiten de Avondster, die een begrip was in de stad. De drukkerij / uitgeverij was gevestigd in de Engelsestraat 21 die na verbouwingen was uitgebouwd tot een volwaardige boekdrukkerij.

Naast het particuliere drukwerk vervaardigde zij ook boekwerken. Dit waren geschiedkundige, genealogische en katholieke boeken, maar ook kinderboeken rolden van hun drukpersen. In 1932 werd een sportkrant uitgegeven ”de Maandagmorgen”. Deze werd o.m. door Piet de Krom, de onofficiële stadsomroeper, uitgevent. ( uit Kende gij ze nog van W Jordans)

Daarnaast namen de gebroeders volop deel aan het politieke leven in Bergen op Zoom. Willem Juten werd er wethouder, vervolgens lid van de Staten Generaal, later lid van de 2e Kamer en uiteindelijk burgemeester van Wouw. Ook Adriaan was wethouder van Bergen op Zoom, terwijl later ir. A.J.L Juten in de gemeenteraad zat.

De gevel na de verbouwing van 1962 ( foto Cultureelerfgoed.nl)

Gedurende WOII werd er geen krant uitgebracht. Op last van de bezetter moest op 17 december 1940 met directe ingang worden gestopt met de verschijning. Dit was het gevolg van enkele snedige krantenartikelen, die de bezetter zeker niet welgevallig waren. De drukkerij mocht echter wel doorgaan en die werd volop voor het verzetswerk ingeschakeld door het drukken van verboden vlugschriften. Dit liep niet goed af. Adriaan werd in 1943 gearresteerd maar kwam toch weer vrij. Zoon Antoon Juten, die in het ondergronds verzet zat, moest onderduiken en werd lid van de BS. Zijn broer Piet Juten, die ook in het verzet zat, werd opgepakt en gefusilleerd op 24 mei 1944. Beide broers waren werkzaam in de drukkerij.

Pas op 30 oktober 1944 kon de Avondster weer verschijnen. Door technische en financiële problemen werd de eigen uitgave van deze krant op 24 maart 1950 gestopt. De Avondster werd overgenomen door dagblad de Stem.

Wat er overbleef(foto WBA-st15892-21 B.Steffen)

De uitgeverij / drukkerij concentreerde zich hierna meer op het familie- en handelsdrukwerk. Incidenteel werd er nog wel een boek uitgegeven.
Op 13 januari 1984 werd het hele bedrijf door een felle brand in de as gelegd en ging het gebouw, het materiaal en ook het archief geheel verloren. De drukkerij werd in sterk afgeslankte vorm weer opgestart in de Minderbroederstraat, maar van uitgeverij was geen sprake meer.

Locatie: Drukkerij en uitgeverij Juten

Engelsestraat 21 Bergen op Zoom Nederland